Dzianina – co to właściwie jest? I dlaczego wszyscy mylą ją z tkaniną?
Dzianina jest wyrobem włókienniczym zbudowany z oczek utworzonych z jednej nitki lub systemu nitek w procesie dziania.
Ta krótka definicja obejmuje elementy, które wyjaśniają wszystko na temat dzianiny – z jednej nitki oraz charakterystyczne oczka. To właśnie oczka sprawiają, że materiał jest sprężysty, „żywy” i staje się materiałem elastycznym bez żadnych dodatków chemicznych. Dzianina powstaje przez formowanie pętelek z nici lub przędzy, które łączą się ze sobą. W praktyce wygląda to tak, że powstałe oczka układają się w rzędy i kolumny, a elastyczność wynika z geometrii pętli.
W rozmowach z klientami powtarza się ten sam schemat. Ktoś widzi w sklepie materiał i zakłada, że to po prostu kolejna odmiana płótna. Tymczasem dzianina dziana i materiał tkany to dwie różne technologie. W przemyśle odzieżowym ta różnica decyduje o tym, czy zrobisz wygodne body, czy stabilną koszulę, czy uszyjesz dopasowane legginsy, czy sztywniejsze spodnie.
Dzianiny wytwarza się w wielu wariantach: cienkich na bieliznę, średnich na t shirty oraz ciężkich na okrycia. To dlatego spotkasz dzianiny o różnych grubościach i o różnym zachowaniu podczas szycia. Jedna będzie się zwijać na krawędzi. Inna pozostanie płaska. To wynika z oczek, z napięcia przędzy i z rodzaju splotu.
Skoro oczka są sednem dzianiny, najprościej zrozumiesz temat, gdy zestawisz go z tym, jak tkanina powstaje.
Tkanina a dzianina – czym się różnią?
Tkanina powstaje z dwóch układów nitek (osnowy i wątku) ułożonych prostopadle, a dzianina powstaje z oczek tworzonych z jednej nitki lub systemu nitek.
Cecha | Tkanina | Dzianina |
|---|
Budowa | dwa układy nitek: osnowa i wątek, prostopadłe ułożenie | oczka połączone w wyniku łączenia pętelek |
Surowiec „pracuje”? | stabilnie, zwykle mało sprężyście | naturalnie tworzy elastyczną strukturę |
Elastyczność | niska, chyba że krój wykorzysta skos | wysoka, łatwiej rozciągać w 1–2 kierunkach |
Krawędzie | mogą się strzępić | nie strzępią, często się zwijają |
Splot i konstrukcja | splot płócienny, splot skośny, splot atłasowy | splot rządkowy i inne konstrukcje oczkowe |
Typowe ubrania | eleganckie koszule, marynarki, spodnie garniturowe | t-shirty, bluzy, swetry, spodnie dresowe |
W praktyce tkanina różni się od dzianiny tym, jak zachowuje się pod naprężeniem i w użytkowaniu. Tkanin używa się tam, gdzie liczy się linia, ostre krawędzie i stabilność. Dzianiny wybiera się tam, gdzie liczy się komfort, ruch i dopasowanie.
Z naszej strony wygląda to jeszcze prościej. Zdarza się telefon: „Poproszę dzianinę na koszulę wizytową”. Rozumiemy intencję, bo chodzi o jakość i wygodę. Jednocześnie wiemy, że klasyczna forma koszuli potrzebuje stabilności, którą daje tkana konstrukcja z nici osnowy i wątku. Dzianina nie musi zniszczyć projektu, ale zmieni efekt: zamiast wizytowego charakteru dostaniesz bardziej casualowe ubrania o miękkim układzie.
Jak powstaje dzianina? Czyli dlaczego maszyna dziewiarska to nie krosno?
Dzianina powstaje na maszynie dziewiarskiej, w której igły formują oczka z nici lub przędzy, a nie przeplatają osnowy i wątki jak w tkaninie. Krosno pracuje na dwóch układach nitek. Dzianie pracuje na pętelkach. To dlatego ten sam surowiec może dać zupełnie inne właściwości.
Maszyny dziewiarskie – rządkowe i kolumienkowe
Dzianiny rządkowe tworzą się poprzecznie, bo nitka wędruje w poziomie i buduje kolejne rzędy. W takim układzie często spotkasz splot rządkowy w odmianach, które dają miękkość i wyraźną stronę prawą oraz lewą. Z kolei konstrukcje osnowowe pracują inaczej, bo w grę wchodzi pionowy system nitek, a w opisie technicznym łatwo natknąć się na nawiązania do stabilności wynikającej z prowadzenia nitek.
Na produkcji to oznacza jedno: różne kategorie maszyn dają inny efekt końcowy. Zmiana nastawów, rodzaju przędzy i gęstości igieł zmienia to, jak dzianina będzie wyglądać i jak będzie się układała w gotowym projekcie.
Oczko po oczku – jak powstaje struktura dzianiny?
Oczka tworzy się poprzez zahaczenie nitki na igle i przeciągnięcie jej przez wcześniejszą pętelkę. Właśnie w wyniku łączenia kolejnych pętelek powstaje struktura, która może mieć różną fakturę. W dzianinie jersey zwykle łatwo odróżnisz, co jest na prawej stronie, a co na lewej. W innych konstrukcjach ta różnica bywa subtelna albo celowo zamazana.
W Pawotex patrzymy na to codziennie. Nasze linie w Pabianicach robią miliony oczek w krótkim czasie. Technologia jest nowoczesna, ale zasada pozostaje stała: nitka, igła, pętelka. Potem zaczyna się precyzja. Dobór splotu, gęstości, surowca i wykończenia sprawia, że dzianina może być gładka jak tafla albo wyraźnie przestrzenna.
Skoro wiadomo już, jak dzianina powstaje, naturalnie pojawia się pytanie o rodzaje dzianin i o to, co wybrać do szycia ubrań, żeby efekt był przewidywalny.
Rodzaje dzianin – jersey, ściągacze i inne materiały
Rodzaje dzianin różnią się budową oczek, stabilnością i sprężystością, więc wybór zależy od tego, czy szyjesz t shirty, spódnice, czy akcesoria zimowe. Nazwy mówią o zachowaniu materiału w kroju, na szwie i na ciele.
Dżersej (jersey) – na codzienne ubrania
Dżersej to najczęściej spotykana dzianina na co dzień. Daje wygodę, jest przyjemny w dotyku i dobrze pracuje w ruchu. W związku z tym używa się go na t shirty, bluzki, sukienki i bluzy. Ma też cechę, którą poznasz przy pierwszym cięciu: krawędź potrafi się zwijać. To efekt konstrukcji oczkowej.
Dzianina ściągaczowa – tam, gdzie potrzebny ucisk
Dzianina ściągaczowa sprężysta, a po rozciągnięciu łatwiej wraca do kształtu. Z tego powodu trafia na ściągacze przy rękawach, dekoltach i pasach. Spodnie dresowe w pasie lub przy nogawkach bardzo często korzystają właśnie z takiej konstrukcji, bo zapewnia stabilne trzymanie bez sztywności.
Dzianina podwójna – stabilność bez utraty miękkości
Dzianina podwójna jest grubsza i stabilniejsza, a krawędzie zwykle zachowują się spokojniej. Taki materiał lepiej trzyma formę, więc sprawdza się na spódnice, sukienki o prostszym kroju albo elementy, które mają wyglądać bardziej „konstrukcyjnie”, ale nadal mają być wygodne.
Dzianina swetrowa – gruba, ciepła, z fakturą
Dzianinę swetrową wybiera się, gdy liczy się ciepło i wyrazista powierzchnia. Trafia na swetry, czapki, szaliki, rękawiczki oraz inne akcesoria zimowe. W zależności od rodzaju splotu może imitować ręczne robótki, mieć wypukłe wzory albo wyglądać minimalistycznie i gładko.
Te cztery grupy to dobry start. Potem zaczyna się świadome dobieranie gramatury, składu i wykończenia. A to już łączy się z właściwościami dzianin, które w codziennej modzie robią różnicę od pierwszego założenia.
Comments (0)